‘Wij zijn een soort Zwitserland; een neutrale plek voor vakbonden en werkgevers’

Algemeen directeur bij IZZ Jan-Luuk de Groot moet vaak laveren tussen de standpunten van vakbonden en brancheorganisaties in de zorg. Ook deze week, toen hij een nieuw onderzoek presenteerde over de manier waarop leiding wordt gegeven in de zorg.  

“Vandaag blik ik terug op de zorgcampagne van de zorgverzekering van VGZ. IZZ denkt mee over waar de ideale zorgverzekering voor zorgmedewerkers aan moet voldoen. Van oudsher waren wij een zorgverzekeraar, maar nu adviseren wij VGZ en CZ als vertegenwoordiger van mensen die werken in de zorg. Dat kunnen wij omdat we worden aangestuurd door brancheverenigingen en vakbonden. Sinds lange tijd zijn we er dit jaar in geslaagd om te groeien. We verliezen ieder jaar klanten doordat medewerkers de zorg verlaten of doordat de kinderen achttien worden. Dit jaar hebben meer mensen voor het IZZ aanbod bij VGZ gekozen. De goede premiestelling van VGZ heeft daar enorm bij geholpen. Daarnaast hebben we het aantal keuzeopties in zorgverzekeringen bewust beperkt gehouden, zodat mensen ook sneller tot een keuze kunnen komen. Natuurlijk zien we ook verbeterpunten. Voor zorgverleners die bezig zijn met het starten van een gezin is ons aanbod niet aantrekkelijk genoeg. Dat komt door de hoge aanvullende kosten voor de kraamzorg. Omdat er binnen de zorg een grote groep is die in deze levensfase zit, hoop ik dat we dit volgend jaar kunnen veranderen.”   

“Wij doen onderzoek naar wat er nodig is om medewerkers in goede gezondheid in de zorg te laten werken. Daarvoor hebben we het Preventieplan voor de zorg gemaakt, samen met pensioenuitvoerder PGGM en FWG. Vandaag sprak ik de bestuurders van een zorgorganisatie die hebben meegedaan aan het onderzoek om hun eigen resultaten te bespreken. Dat zijn voor mij spannende bijeenkomsten, omdat er best veel aandachtspunten uitkomen voor de zorgaanbieder. We vragen reflectie van de bestuurders en bespreken wat ze te doen staat. De reactie is dat een negatieve uitkomst door het bestuur en management niet zo bedoeld is en dan wordt ook vaak de vraag gesteld of de uitkomsten wel echt kloppen. Wat we ook vaak zien is dat er te weinig regie en zicht is op de effectiviteit van communicatie. Veel gewenste communicatie landt niet bij de medewerkers. En we weten dat continue wisselingen bij leidinggevenden een voorspeller is van problemen. We helpen met het organiseren van een cultuur met meer rust in de organisatie. Het zijn heftige gesprekken soms, maar aan het einde maken we een actieagenda met een prioritering en we kijken of het lukt om het te verbeteren. Het eindresultaat is constructief.” 

“Vandaag bekijk ik met medewerkers op kantoor of het ons lukt om trainingen in te kopen of te ontwikkelen voor zorgmedewerkers om de eigen veerkracht te vergroten. Van oudsher zijn wij van de school: ga niet de vis genezen in een vieze vissenkom, maar probeer die vissenkom schoon te maken. Maar in de situatie waarin er niets gebeurt om de organisatie te verbeteren, hebben medewerkers gereedschap en vaardigheden nodig om met die druk om te kunnen gaan. Ik denk daarom toch dat we het individu iets moeten bieden, ook al vinden we dat een gezonde organisatie automatisch zorgt voor meer werkplezier en minder werkdruk. Dat laatste blijkt ook keer op keer uit ons onderzoek.”  

“Het bestuur van IZZ vergadert driemaandelijks bij ons op kantoor in Apeldoorn. Dit ‘paritair’ bestuur bestaat uit vier vakbonden en vier werkgevers via de brancheorganisaties. Wij zijn een soort Zwitserland, waar men elkaar op neutraal gebied ontmoet. Het lukt ons gelukkig goed om te praten over datgene wat ons allemaal bindt, namelijk de zorgmedewerker. Voor mij is dit het moment waarop het bestuur hoort waar wij mee bezig zijn en of alles op schema ligt. Deze keer was het ook spannend omdat we hebben gesproken over de communicatie over ons onderzoek. We hebben aangetoond dat de mate van emotionele uitputting en verzuim samenhangt met het ‘mensgericht zijn’ van leidinggevenden. We zien dat als de mensgerichtheid toeneemt, het verzuim afneemt. In een artikel hebben we daarom geconcludeerd dat er in de zorg verkeerd leiding wordt gegeven. De toon van berichten over onderzoek leidt nog wel eens tot discussie over de vraag of mensen nog wel willen werken in de zorg als uitkomsten op een bepaalde manier gepresenteerd worden. Ik vind dat resultaten van onderzoek bekend gemaakt moeten worden, ook al zijn ze niet altijd zo prettig om te horen. Onderzoek mag kritische uitkomsten hebben, maar we beschrijven ook altijd wat een zorgorganisatie te doen staat. We laveren daartussen en zoeken balans.”

“Dit weekend heb ik vanuit de kerk meegedaan aan NLdoet. We hebben een museum in Leusden opgeknapt. Het museum eert de inspanning van de Sovjetsoldaten uit de Tweede Wereldoorlog. Leusden heeft 800 gevallen Sovjetsoldaten gehuisvest. De namen van de soldaten zijn nog niet zo lang geleden verbonden aan de familie, die decennialang niet wist waar vader was geweest. Van de verhalen is een museum gemaakt; de Sovjet Ereveld Experience. We hebben muren gewit, de tuin opgeruimd en gedenkstenen gelegd. Een bijzondere ervaring. Ik stond even stil bij de mensen die voor ons hun leven hebben gegeven. Juist in deze tijden waarin er opnieuw oorlog is, denk ik: wat zijn we nou eigenlijk aan het doen.” 

IZZ werkt aan een toekomstbestendige zorgsector waarin zorgprofessionals gezond, met plezier en bevlogenheid hun werk kunnen blijven doen. Met onderzoek, programma’s en trainingen helpt IZZ zorgorganisaties en zorgmedewerkers hun inzetbaarheid en veerkracht te vergroten. IZZ is opgericht door en voor mensen in de zorg en vertegenwoordigt ruim 450.000 leden.