Monitor Gezond Werken in de Zorg

De psychosociale arbeidsbelasting (PSA) van zorgmedewerkers is hoog. De Monitor Gezond Werken in de Zorg 2025 laat zien dat ongewenst gedrag, werkdruk en een gebrek aan psychosociale veiligheid een aanzienlijk effect hebben op het welzijn, werkplezier en de duurzame inzetbaarheid van zorgmedewerkers. Tegelijkertijd biedt de Monitor aanknopingspunten voor organisaties om de situatie te verbeteren.

Hoe gaat het met de mentale gezondheid van zorgprofessionals? De Monitor Gezond Werken in de Zorg 2025 geeft inzichten waar de grootste knelpunten liggen én waar kansen liggen om de duurzame inzetbaarheid te versterken.

Het verzuim in de VVT ligt al jarenlang hoog en dat voelen zorgprofessionals dagelijks. Uit onderzoek van IZZ blijkt dat mentale belasting, emotionele druk en beperkte autonomie belangrijke oorzaken zijn van uitval. Met een integrale en mensgerichte aanpak kunnen organisaties het verschil maken. Door te investeren in sterke teams, betrokken leiderschap, meer autonomie en passende ondersteuning ontstaat een omgeving waarin medewerkers met meer veerkracht, plezier en balans kunnen werken.

Het ziekteverzuim in de VVT blijft al jaren uitzonderlijk hoog. Zorgprofessionals ervaren dagelijks de gevolgen van zware werkdruk, emotionele belasting en een afnemend werkplezier. Onderzoek van IZZ laat zien welke factoren hieraan bijdragen en hoe organisaties met het Huis van Werkvermogen gericht kunnen werken aan duurzame inzetbaarheid. Door te investeren in gezonde teams, duidelijke ondersteuning en een werkklimaat dat in balans is, ontstaat een sterkere basis voor medewerkers én een toekomstbestendige sector.

Al 5 jaar lang zetten wij jaarlijks de vragenlijst Gezond werken in de zorg uit onder leden van IZZ. Dat levert ieder jaar waardevolle inzichten waarmee we het werken in de zorg gezonder kunnen maken. “We leren ervan, we zien dat het effect heeft en we zien dit onderzoek ook als een manier om de zorgmedewerker een stem te geven”, aldus onderzoeker dr. Irene van der Fels. Zorgvisie publiceerde recent een interview met Irene over 5 jaar Monitor.

Een goede nachtrust is essentieel om lichamelijk en mentaal in balans te blijven. Toch slapen zorgmedewerkers aantoonbaar slechter dan andere beroepsgroepen. Wat veroorzaakt deze verstoorde nachtrust? En welke impact heeft dat op het werk en welzijn?

Hoera, in 2024 is de werkdruk in de zorg iets gedaald! Ook voelen zorgmedewerkers zich gezonder. Nog een opsteker: minder medewerkers denken erover de zorg te verlaten. Dat én meer blijkt uit de nieuwste Monitor Gezond werken in de zorg uit 2024. IZZ-onderzoeker Irene van der Fels bespreekt de opvallendste resultaten.

Uit onderzoek van Stichting IZZ blijkt dat in de zorgsector 34% van de vrouwen het begrijpelijk vindt dat vrouwen zich ziekmelden wanneer zij veel last hebben van overgangsklachten. Opvallend genoeg is dit percentage onder mannen beduidend hoger, namelijk 56%.

Psychisch zorggebruik met 53% gestegen sinds 2018.

Steeds meer jonge zorgmedewerkers verlaten vroegtijdig hun vak of zelfs de sector. Stichting IZZ ontwikkelde de aanpak Behoud jong zorgtalent, waarmee zorgorganisaties gericht kunnen investeren in het behoud van hun jonge medewerkers. De aanpak draait om open gesprekken op drie niveaus: individueel, in teams en met het bestuur. Wat is het idee erachter, en wat levert het op? Projectleider/onderzoeker Irene van der Fels vertelt.

Pilot ‘Behoud Jong Zorgtalent’ bij Sint Jacob werpt vruchten af

Zelfcompassie zweverig? Allesbehalve. Wie goed voor anderen wil zorgen, moet ook goed voor zichzelf zorgen. Toch zijn veel zorgverleners geneigd om zichzelf als laatste op de lijst te zetten. Psycholoog Iris Bouwman van The Mental Move ziet het dagelijks in haar praktijk. 'Voor veel zorgprofessionals klinkt het woord ‘zelfcompassie’ in eerste instantie als Chinees.'

Meer dan ooit denkt de jonge zorgmedewerker erover de sector te verlaten. Des te belangrijker is het om bevlogenheid en veerkracht te stimuleren, bijvoorbeeld in een lerende organisatie. Uit de Monitor Gezond Werken in de Zorg 2023 blijkt dat een stimulerende werkomgeving, waarin ruimte is voor leren en meedenken, daarbij een belangrijke rol speelt. Onderzoeker Irene van der Fels licht de belangrijkste inzichten toe.

In 2023 vroeg IZZ aan zorgmedewerkers hoe zij hun werk ervaren en wat hun energiegevers en energievreters zijn. ‘Opvallend is dat met name jonge medewerkers aangeven dat ze uitgeput zijn. Zij denken er vaker over om de zorgsector te verlaten dan oudere collega’s’, zegt Irene van der Fels, onderzoeker bij IZZ en projectleider van de jaarlijkse monitor.‘ Wij geen 5 tips voor jou de zorgprofessionals om beter voor jezelf te zorgen.

Om inzicht te krijgen in wat de meningen en ervaringen zijn rondom de nieuwe Wet zeggenschap in de zorg is tussen 15 en 23 mei 2023 onderzoek uitgevoerd door PGGM&CO en Stichting IZZ onder personeel in de sector zorg en welzijn.

Zorgprofessionals vaak terughoudend in melden van incidenten Agressie richting zorgmedewerkers is een groeiend probleem. Uit onderzoek van Stichting IZZ (november 2023) blijkt dat 55% van de zorgprofessionals minimaal één keer per maand te maken krijgt met agressie door patiënten of cliënten. Ook familieleden van patiënten dragen bij aan dit probleem: ruim een derde van de zorgverleners ervaart ook van hen maandelijks agressief gedrag.