Ik heb geleerd hoe ik mezelf tegen agressie kan beschermen

‘Ja, ik heb vaker te maken gehad met agressie’, vertelt Angela. ‘De mensen die ik begeleid, zijn vaak verslaafd, psychisch kwetsbaar en vol onrust. Dat komt er soms heftig uit. Zelf heb ik ook jaren met verslaving geworsteld. Juist daarom begrijp ik de pijn, het onbegrip, de frustratie. Dat helpt me enorm in mijn werk. Ik geef trainingen aan collega’s en cliënten, begeleid lotgenotengroepen en voer individuele gesprekken. Mijn kracht ligt in het verbinden van werelden. Die van de cliënt en van de hulpverlener.’

Angela herinnert zich een incident met een cliënt die psychoses had. ‘Hij hoorde stemmen en werd ineens woedend. Hij sloeg met zijn vuist op tafel. Een explosie. Ik schrok, maar bleef rustig. ‘Gaat het wel?’ vroeg ik. ‘Kan ik iets voor je doen?’ Ik gaf hem ruimte en hij koos ervoor om zelf even weg te gaan. Later zei hij: ‘Het is te druk in mijn hoofd.’ Ik liet hem merken dat hij welkom bleef. Dat stukje vertrouwen is zó belangrijk.’

Angela leert inmiddels anderen hoe je professioneel én menselijk met agressie omgaat. ‘Als iemand boos wordt in een groep, neem ik diegene apart. Ik erken de emotie: ‘Je mag boos zijn. Maar je hebt een keuze: even weggaan en morgen terugkomen, of hier blijven en proberen te kalmeren.’ Soms werkt dat goed. Maar niet altijd. Dan wordt iemand bedreigend en zeg ik: ‘Het gesprek stopt hier.’ Veiligheid gaat altijd voor. Daarom let ik op hoe ik zit: altijd met de rug naar de deur. En als het uit de hand loopt, doen we aangifte. Dat is nodig om grenzen helder te houden.’

Angela voelt zich gesteund door haar werkgever. ‘Na een incident praten we erover, melden we het bij de manager en als het nodig is neemt een collega het even over. Zo kun je loskomen van wat is gebeurd. Ook is er een speciaal team voor nazorg. En we krijgen regelmatig trainingen om met agressie om te gaan. Dat maakt een wereld van verschil. Je blijft groeien en leert goed voor jezelf te zorgen.’

De impact van agressie blijft niet altijd op het werk. ’Soms neem je spanning mee naar huis. Dan helpt het mij om te gaan hardlopen of yoga te doen. Mijn lichaam tot rust brengen helpt mijn hoofd. Wat ook helpt: begrijpen waarom iemand boos is. Ik herken de onmacht, de teleurstelling in het systeem. Die herkenning is vaak de sleutel tot contact.’

Angela heeft een duidelijke boodschap voor collega’s in de zorg: ‘Veel cliënten schamen zich. Ze proberen zich beter voor te doen dan ze zich voelen. Volg daarom je intuïtie. Stel vragen, ook als ze direct zijn. Mensen kunnen vaak meer aan dan je denkt.’

‘En investeer in een vertrouwensband. Dat kost tijd, en tijd is schaars in de zorg. Maar zodra dat vertrouwen er is, gaan mensen zich openstellen. Dan zie je pas echt wat er speelt en kun je beter helpen. Dat maakt ons werk niet alleen effectiever, maar ook waardevoller.’