Hans (68): ‘Het leven is meer dan alleen maar werk’

Werken in de zorg is waardevol, maar het vraagt wat van je. Hoe is dat wanneer je met pensioen bent? Hoe blijven gepensioneerde zorgverleners mentaal fit? Hoe deden ze dat vroeger, en hoe kijken zij naar de veranderingen in de zorg van nu? Deze keer spreken we met Hans Jongkoen.

‘Ik kan niet zo goed stilzitten. Daarom ben ik na mijn pensioen blijven flexwerken. Wat ik daar zo mooi aan vind, is dat je altijd welkom bent. Als cliënten me na langere tijd weer zien, zijn ze blij. Omdat ik zelf wat ouder ben, kom ik minder bedreigend over. Ze zien me als ‘die aardige oude man’. Door mijn ervaring weet ik hoe ik mensen het beste kan benaderen. Dat maakt dat ik niet meer constant hoef te streven naar perfectie.

Ik werk op verschillende locaties in de regio Gelderland. Daar rijd ik op mijn motor naartoe. Dat geeft vrijheid en maakt het makkelijker om mijn werk los te laten als ik weer thuis ben.’

‘Of er vroeger minder werkdruk was? Het was ánders druk. We waren minder bezig met alles eromheen zoals de administratie, protocollen en formulieren. Toen rapporteerden we bijzonderheden mondeling of in een schrift. Nu zie ik collega’s soms urenlang achter een computer. Dat voelt als verspilling van kostbare tijd.

Wat ik als een duidelijke verbetering zie, is de aandacht voor eigen regie van cliënten. In mijn begintijd voerden we veel gesprekken: ‘Hoe voel je je?’ Dat was waardevol, maar nu pakken we het vaak praktischer aan. We kijken meer naar wat iemand wel kan en waar de kracht ligt. Dat past bij mij. Ik doe graag iets samen met cliënten.

Ik had bovendien het geluk om in een klein, hecht team te werken met weinig hiërarchie. We hadden veel ruimte om zelfstandig te handelen, maar waren er ook altijd voor elkaar. Die collegiale steun is ontzettend belangrijk in de zorg.’

‘In mijn werkende leven zocht ik bewust naar tegenwicht. Iets wat mij mentaal én fysiek op een andere manier uitdaagde. Al meer dan dertig jaar doe ik vrijwilligerswerk in de natuur: tuinen aanleggen en bos onderhouden. Met mijn handen bezig zijn, buiten zijn, dat geeft energie. En het is heerlijk om direct resultaat te zien. In de zorg vraagt het vaak meer geduld.

In de natuur werk ik ook met heel andere mensen dan in de zorg. Dat houdt me scherp en in balans.’

‘Na mijn pensioen heb ik mijn vrijwilligerswerk uitgebreid. Vanmiddag ga ik met een groep 65+’ers een slangenhoop maken voor de ringslang. Heerlijk om bezig te blijven. En als ik even geen zin heb, doe ik iets anders, iets met mijn kleinkinderen of er even tussenuit met mijn vrouw. Volgende maand trekken we met de caravan naar Albanië. Die vrijheid is onbetaalbaar.

Wat ik de jongere generatie zorgmedewerkers wil meegeven? Zorg dat je iets hebt buiten je werk waar je voldoening uithaalt. Iets waar je energie van krijgt, dat écht van jou is. Je werk is belangrijk, maar je leven is meer dan alleen werk in de zorg.’