Rinze (75): ‘Samen hard lachen is het beste medicijn tegen stress’

Werken in de zorg is waardevol, maar het vraagt veel van je. Hoe ervaar je dat na je pensioen? Hoe blijven gepensioneerde zorgverleners mentaal in balans, hoe deden ze dat vroeger, en hoe kijken ze naar de ontwikkelingen in de zorg van nu? Aan het woord: Rinze Jonkman.

‘Laatst sprak ik een oud-collega. Die vertelde hoeveel doelen er tegenwoordig gehaald moeten worden om ‘goed te presteren’. Dat was in mijn tijd anders. We hadden meer tijd om met elkaar te overleggen.

Mijn zoon Lars werkt in het UMC, dus ik volg de ontwikkelingen nog steeds op de voet. De werkdruk lijkt me nu behoorlijk pittig: personeelstekorten, corona-achterstanden… alles moet snel. Terwijl juist in de zorg tijd voor je patiënten cruciaal is.’

‘Toch zie ik ook positieve ontwikkelingen. Neem thuismonitoring: patiënten worden op afstand gevolgd, wat efficiënt is zonder dat het ten koste gaat van kwaliteit. Ook algoritmes die voorspellen hoe iemand reageert op medicatie vind ik waardevol. Dat zijn stappen vooruit.’

‘Vlak voor mijn pensioen groeide mijn afdeling van 24 naar 80 mensen. Daarmee kwam ik steeds verder van de zorg af te staan. Dat paste niet meer bij me. Ik had me goed voorbereid op mijn pensioen, en het afscheid viel me eigenlijk niet zwaar.

Nu geniet ik van de rust. ’s Ochtends rustig ontbijten, een krantje lezen, wandelen met de hond. Ik werk veel in de tuin, ben actief bij de wielerclub en zaalvoetbal nog steeds. Zolang het fysiek kan, blijf ik dat doen.

Vijf jaar geleden overleed mijn vrouw Marijke vrij onverwacht. Dat was een moeilijke tijd. We hadden nog zoveel plannen samen… (stilte). Maar ook daarin leer je veerkrachtig te zijn.’

‘Ik heb altijd veel steun gehad aan Marijke. Zij was verpleegkundige, maar besloot de eerste tien jaar thuis te blijven bij de kinderen. Dankzij die stabiele thuissituatie kon ik me volop inzetten voor mijn werk, opleidingen volgen en actief zijn in commissies. Ik realiseer me dat ik daarin bevoorrecht was.

Als leidinggevende vond ik die balans ook voor mijn medewerkers belangrijk. Privé en werk moeten in evenwicht zijn. Wilde iemand parttime werken of liever vier keer negen uur, dan dacht ik mee. En als iemand zich vaker ziekmeldde, vroeg ik: “Kan ik iets voor je betekenen?”

Teambuilding vond ik ook essentieel. We gingen elk jaar wadlopen met veertig collega’s. Bij een heftige reanimatie dronken we samen een glas wijn om het van ons af te praten. Dat soort momenten scheppen een band.

Zelf bleef ik mentaal fit door dagelijks op de fiets naar mijn werk te gaan en veel buiten bezig te zijn in mijn moestuin. En sporten heeft altijd een belangrijke rol gespeeld.’

‘Zorg goed voor jezelf én voor elkaar. Wees er voor je collega’s, val voor elkaar in als dat nodig is. Jullie werken allemaal aan hetzelfde doel: goede zorg. Als je op elkaar let en ook af en toe samen lacht, wordt het werk lichter. Humor is echt het beste medicijn tegen stress.’