De expert

'Zoek elkaar en de dialoog weer op'

Is jullie teamoverleg ook geschrapt of is het er niet meer van gekomen? Sommige teams die voor de crisis goed samenwerkten, zijn uiteengevallen in losse individuen die ieder voor zich keihard hebben gewerkt om deze tijd door te komen. Om gezond te kunnen werken is het echter nodig dat teams de dialoog hervatten. Maar hoe start je de boel weer op? Anouk ten Arve van IZZ legde na de eerste coronagolf in 2020 uit hoe je dit goed aanpakt. En dit is nu de zorg weer langzaam in rustiger vaarwater komt, maar het herstel van de mensen in de zorg nog moet beginnen, weer enorm belangrijk. Elkaar opzoeken en het gesprek aangaan over hoe het met elkaar gaat maakt het verschil. De mini-dialoog helpt jullie hierbij.

Anouk ten Arve

Voor nogal wat zorgmedewerkers is het werk door de coronacrisis flink veranderd. Anouk: ‘Zo is vanwege tijdgebrek en het afstand houden in veel organisaties het teamoverleg tijdelijk geschrapt. Ook stonden medewerkers onder grotere druk dan normaal. En mensen hebben zelf de neiging om bij een hogere werkdruk nog harder te werken en het werkoverleg dan maar over te slaan. Het is niet vreemd dat onder deze grote spanning sommige teams minder goed functioneerden. Maar het is juist belangrijk dat medewerkers in een team met elkaar blijven praten. Dat ze bijvoorbeeld vragen hoe een collega zich voelt. Daarom adviseert IZZ om in gesprek te blijven en hebben wij de minidialoog bedacht.’

‘Na een periode van crisis hebben mensen veel behoefte aan aandacht’

Anouk ten Arve - Programmamanager IZZ

Hervatten teamoverleg

Sinds de crisis over haar piek heen is, hebben veel zorgorganisaties de reguliere zorg weer opgestart. Volgens Anouk is de minidialoog een belangrijk instrument om het “gewone” werk weer te hervatten. ‘In veel zelfsturende teams is de afgelopen tijd een hiërarchische vorm van aansturing teruggekeerd. Met de bedoeling dat dat voor tijdelijk is. Belangrijk is dus om de teamoverleggen weer op te starten.’ Volgens Anouk is het een goed idee om aan het moment van opstarten veel aandacht te besteden. Na een periode van crisis hebben mensen veel behoefte aan die aandacht. Om te kunnen praten over wat ze hebben meegemaakt, wat wel en wat niet goed ging op het werk en thuis. ‘Tegen teamcoaches en leidinggevenden zou ik daarom willen zeggen: geef vooral de ruimte aan medewerkers. Laat hen hierover vertellen.’

De coronacrisis heeft impact op alle zorgmedewerkers, van de ziekenhuizen tot de ggz. Anouk: ‘Impact heeft de onzekerheid, de gemeenheid van het virus. Zelf besmet te worden, cliënten te besmetten of je gezin en familie. Het romantische van het vak van zorgmedewerker gaat er af in deze crisis. Het gevaar is dat medewerkers hun passie verliezen en niet meer in de zorg willen werken. Kijk wat er in de VVT is gebeurd, geen bescherming krijgen en toch moeten werken. Mensen vinden dat doodeng.’

Doe het goed!

Het helpt als je als medewerker hierover in je team kunt praten. Ook daarom is de minidialoog belangrijk. ‘Maar als je het doet, doe het goed’, benadrukt Anouk. ‘Er zijn goede en slechte gesprekken. En slechte gesprekken hebben een flinke impact op medewerkers. Onderzoek wijst uit dat ze tot wel 50% aan vitaliteit verliezen. Dus neem er de tijd voor als medewerker en als teamleider. Ben je boos, haal dan eerst diep adem voordat je het woord neemt. En durf ook sorry te zeggen.’

De minidialoog

Naar het belang van een goed teamgesprek doet IZZ al jaren onderzoek. Door de coronacrisis was een uitgebreide dialoog vaak niet mogelijk, maar even stilstaan bij hoe het gaat met het team kan altijd en is ook belangrijk voor de gezondheid.

Hoe organiseer je de minidialoog op teamniveau?

Tips voor leidinggevenden of teamverantwoordelijken

  • Inventariseer aan het einde of het begin van de dienst de knelpunten in het team.
  • Begin dat gesprek door gezamenlijke afspraken te maken over de manier waarop het team met elkaar in gesprek wil gaan.
  • Zowel de medewerker als de leidinggevende kan het initiatief voor de minidialoog nemen.
  • Vraag de teamleden om samen te besluiten welke oplossingen ze willen toepassen.
     

Vragen die je in een minidialoog stelt

Tips voor alle deelnemers aan het teamoverleg

  • Wat zullen we afspreken over hoe we tijdens dit gesprek met elkaar gaan communiceren?
  • Hoe gaat het met jou?
  • Hoe gaat het met je fysieke en emotionele belasting?
  • Wat heb je geleerd in de afgelopen periode?
  • Wat gaan we behouden en wat niet meer?
  • Wat betekent dat voor hoe jullie vandaag de taken gaan verdelen?
  • Kun je het thuis organiseren?
  • Kan ik je ergens mee helpen? Waar heb je behoefte aan?